Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 81




                                               

ឃុំទួលពេជ្រ

                                               

បរាជិក

ឈ្មោះ​អាបត្តិ​ពួក​មួយ​មាន​ទោស​ធ្ងន់​បំផុត សម្រាប់​ភិក្ខុ ឬ​ភិក្ខុនី​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ។ និរុត្តិសាស្ត្រ​: ក្លាយ​មក​ពី​ កិរិយាសព្ទ​មួយ​ដែល​មាន​ន័យ​ថា ចាញ់ ឬ ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​ឲ្យ​បារាជ័យ ។

                                               

បារាជិក

ឈ្មោះ​អាបត្តិ​ពួក​មួយ​មាន​ទោស​ធ្ងន់​បំផុត សម្រាប់​ភិក្ខុ ឬ​ភិក្ខុនី​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ។ និរុត្តិសាស្ត្រ​: ក្លាយ​មក​ពី​ កិរិយាសព្ទ​មួយ​ដែល​មាន​ន័យ​ថា ចាញ់ ឬ ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​ឲ្យ​បារាជ័យ ។

                                               

កកុធានទី

. ឈ្មោះទន្លេមួយ ដែលព្រះអានន្ទទូលអារាធនាព្រះមានព្រះភាគឱ្យទ្រង់សោយ និងជម្រះព្រះកាយ ក្នុងរវាងដំណើរផ្លូវទៅទីក្រុងកុសិនារា ក្នុងថ្ងៃបរិនិព្វាន។ ដកស្រង់ចេញពីសទ្ទានុក្រមព្រះពុទ្ធសាសនា៕

                                               

លោកធម៌

លោកធម៌ ជាធម៌សម្រាប់លោក។ មានន័យថា ជាធម៌ទាំងឡាយដែលបថុជ្ជន គ្រប់រូបតែងតែងមាន។ ក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនា លោកធម៌ ចែកចេញជា ៨ ដែលមាន ៤ គូរ។ ក្នុងគូរនីមួយៗ មានមួយជា មនុស្សគ្រប់គ្នាចង់បាន និង មួយទៀតមិនចង់បាន។

                                               

រូបលោក

រូបលោក គឺឋានរបស់ព្រះព្រហ្មដែលមានរូប ក្នុងទស្សនៈព្រះពុទ្ធ រូបលោក ឬ រូបធាតុ មានន័យថាលោក លោក ឬ ឋាន ឬ រូប។ មើល អរូបលោក​arūpa-loka។ ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា មាន ឋាន១៦ ជាន់ដែលសព្វសត្វទាំងឡាយអន្ទោលកំណើត។ វាជាឋានថ្នាក់កណ្តាលចន្លោះ កាមលោក និងអរូបលោក ដែលកាមលោកជ ...

                                               

អ៊ីស្លាមសាសនា

                                               

ទឹកចត់

                                               

Phy Panha

ជាមន្ត្រីនៃមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ មានតួនាទី ប្រធានផ្នែកធានាគុណភាព។ ការចូលរួមចំណែកក្នុងវីគីផេឌៀ មានដូចជា គម្ពីរវិមុត្តិមគ្គ ពុទ្ធវំសានុក្រម សទ្ទានុក្រមព្រះពុទ្ធសាសនា

                                               

អន្លួញ

អន្លួញជាក្រណាត់សូត្រ ដែលមានក្រឡាឆ្នូតៗ ពីរពណ៌។ វាក៏មានពណ៌ចម្រុះផងដែរ សំពត់មានក្បាច់រចនាផ្សេងៗនៅខាងក្រោម។ អន្លួញស្លៀកដោយស្រ្តីចំណាស់ក្នុងពិធីបុណ្យសាសនា ឬពិធីបុណ្យប្រជាប្រិយផ្សេងៗ ដោយស្លៀកជារបៀប សំពត់ និងអាវសឺមីស។

                                               

ឧត្តរិមនុស្សធម្ម

ឧត្តរិមនុស្សធម្មនោះ គឺសំដៅយក ៖ ១. ឈាន គុណជាតសំរាប់ដុតបង់នូវកិលេសបានខាង បឋមជ្ឈាន ទុតិយជ្ឈាន តតិយជ្ឈាន ចតុត្ថជ្ឈាន។ ២. វិមោក្ខ គុណធម៌ដែលផុតស្រឡះចាករាគៈជាដើមបានខាង សុញ្ញតវិមោក្ខ អនិមិត្តវិមោក្ខ អប្បណិហិតវិមោក្ខ។ ៣. សមាធិ សភាពដែលដំកល់ចិត្តស្មើមាំល្អក ...

                                               

សាម្មាធិ

សីល សាមាធិ បញ្ញា -នេះជាឫសគល់ប្រតិបត្តិរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា, សីល ត្រូវរក្សាសីលអោយបរិសុទ្ធដើម្បីអោយ​ចិត្តស្ងប់, វេលាណាចិត្តស្ងប់​ក៏កើតសមាធិ​ពេលយើងរក្សានូវសមាធិនោះបានល្អហើយ​បញ្ញាក៏កើតឡើង។ ធ្វើអោយ​យើងបានស្គាល់​ភាពពិតរបស់ធម្មជាតិ​នៃចិត្ត។ ឃើញទុក្ខ កុំពុ ...

                                               

ជីវិតល្អ

បុព្វនិមិត្ត ឬអរុណោទ័យនៃជីវិតដ៏មានគុណតម្លៃនោះ ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាបានសម្ដែងទុកមាន ៧ យ៉ាង សូមលើកយកមកដោយសង្ខេបក្នុងទីនេះគឺ៖ ១. ជីវិតល្អ ព្រោះមានឥទ្ធិពលពីបរិដ្ឋានខាងក្រៅ មានការសេពគប់ជាដើមល្អហៅថា មិត្តសម្បទា ២. ជីវិតល្អ ព្រោះខ្លួនមានសីលាចារវត្តល្អ និង ...

                                               

កង្ខា

. សេចក្តីសង្ស័យ, ដំណើរមិនអស់ចិត្ត, ធម្មជាតិជាគ្រឿងសង្ស័យ, Uncertainly, Doubt ។ ។ សេចក្តីសង្ស័យមាន៨​ប្រការគឺៈ សិក្ខាយ កង្ខតិ សេចក្តីសង្ស័យក្នុងការសិក្សា។ បដិច្ចសមុប្បាទេ កង្ខតិ សេចក្តីសង្ស័យក្នុងបដិច្ចសមុប្បាទធម៌។ បុព្វន្តាបរន្តេ កង្ខតិ សេចក្តីសង្ ...

                                               

ភទ្ទាកាបិលានី

ក្រោយពេល​មាតា​បិតា​ទាំង​សង​ខាង​​អស់​អាយុ ពួក​គេ​ទាំង​ពី​របាន​ពិចារណា​ឃើញ​​ក្នុង​ភព​បី​នេះ ប្រាកដ​ដូច​ជា​ខ្ទម​ត្រូវ​ភ្លើង​ឆាប​ឆេះ ហើយ​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​ដោះ​ខ្ញុំ​បម្រើ​ទាំង​ឡាយ​អោយ​ទៅ​ជា​អ្នក​ជា​ទាំង​អស់ អ្នក​ទាំង​ពីរ​ក៏​ចុះ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​មាន​ភេទ​ជា​ប ...

                                               

បដិច្ចសមុប្បាទធម៌

បដិច្ចសមុប្បាទសូត្រ ទី១ សំយុត្តនិកាយ និទានវគ្គ តតិយភាគ សូមនមស្ការព្រះមានព្រះភាគ អរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធព្រះអង្គនោះ។ អភិសមយសំយុត្ត ពុទ្ធវគ្គ ទី១ បដិច្ចសមុប្បាទសូត្រ ទី១ ការរលត់នៃសង្ខារ ព្រោះការវិនាស និងការរលត់ឥតសេសសល់នៃអវិជ្ជា ការរលត់​នៃវិញ្ញាណ ព្រោះក ...

                                               

អរិយសច្ចៈទាំង៤

                                               

ភាសិតោវាទសង្ខេប

ភិក្ខុឃឹម សាលីម ឧកាស ខ្ញុំសូមគោរព! អ្នកឯណាមួយ ជាអ្នកប្រតិបត្តិនូវធម៌ដ៏សមគួរដល់ធម៌ ជាអ្នកប្រតិបត្តិដោយត្រឹមត្រូវ ជាអ្នកប្រតិបត្តិតាមធម៌ជាប្រក្រតី អ្នកនោះឈ្មោះថា ធ្វើសក្ការៈ ធ្វើសេចក្តីគោរពរាប់អានបូជានូវព្រះតថាគត ដោយបដិបត្តិបូជា ជាបូជាដ៏ឧត្តម។ កិរិ ...

                                               

ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន)

                                               

លទ្ធិយោគី

តាមលទ្ធិយោគីជាគម្ពីព្រាហ្មណ៍ គេយល់ថានៅក្នុងរូបយើងនេះមានធម្មជាតិជាសារៈសំខាន់៧ប្រការ វិញ្ញាណនៅខាងក្នុងបំផុត ធម្មជាតិឯទៀត៦ប្រការរុំព័ន្ធវិញ្ញាណជាសង្កាត់។ ពីខាងក្រៅទុកដូចកំពែង៦ជាន់នៅព័ន្ធជុំវិញវិញ្ញាណ។ ឯធម្មជាតិទាំង៧ប្រការនោះមានដូចជា កាយ ចេតកូត ប្រាណ ...

                                               

ពាក្យសច្ចាប្រណិធានអ៊ីប៉ូក្រាត

​​​​នៅពេលដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបំពេញភារកិច្ចក្នុងមុខវិជ្ជាជីវៈជាគ្រូពេទ្យ ខ្ញុំសូមសន្យា និងសូមសច្ចាយ៉ាងឱឡារិកថាស្មោះត្រង់ និងត្រឹមត្រូវជានិច្ចចំពោះមុខច្បាប់។ កង្វល់ទីមួយរបស់ខ្ញុំ គឺការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងការការពារ ឬការលើកកំពស់សុខភាពរាងកាយ និងស្មារតីជ ...

                                               

ពុទ្ធបរិស័ទ

                                               

ព្រះពុទ្ធសាសនាហិនយាន/ថេរវាទ និងការបង្រៀន

                                               

ចោទនាកណ្ឌ

សូមនមស្ការថ្វាយបង្គំ ចំពោះព្រះមានព្រះភាគ ជាអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធព្រះអង្គនោះ។ ចោទនាកណ្ឌ និយាយអំពីអ្នកចោទ និងវិន័យធរ១ ការចោទមានអ្វីជាខាងដើម និងមានមូលប៉ុន្មាន១ សួរថា ការធ្វើឧបោសថ ដើម្បីប្រយោជន៍អ្វី១ ដំណើរក្នុងចោទនាកណ្ឌ នេះ ជាគ្រឿងញុំាងសាសនាឲ្យឋិតឋេរ។

                                               

ព្រហ្មលោក១៦

ភិក្ខុឃឹម សាលីម ស្ថានទីសម្រាប់អ្នកសោយផលរូបជ្ឈានសមាបត្តិ៤ ដោយចតុក្កន័យមាន១៦ជាន់គឺ៖ មហាព្រហ្មា១ កើតដោយវិបាកនៃបឋមជ្ឈានមានបីជាន់ 1st jhāna ព្រហ្មបរោហិតា១ ព្រហ្មបារិសជ្ជា១​ អាភស្សរាព្រហ្ម១ អប្បមាណាភាព្រហ្ម១ ផលនៃទុតិយជ្ឈានមានបីជាន់ 2nd jhāna បរិត្តាភាព ...

                                               

ឧត្តរា

នាង​ ឧត្តរា ជា​កូន​ស្រី​របស់ ​បុណ្ណកសេដ្ឋី លុះដល់វ័យចម្រើន​ឡើង លោក សុមនៈសេដ្ឋី ដែល​ជា​មនុស្ស​មិច្ឆាទិដ្ឋិ​បាន​មក​ស្តី​ដណ្តឹង​នាងឧត្តរា​អោយ​ទៅ​កូន​ប្រុស​របស់​គាត់​ដែល​ជា​អ្នក​មិច្ឆាទិដ្ឋិដែរ។ នាងឧត្តរា ក្រោយ​ពេល​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​រួច​មក នាង​មិន​ដែ ...

                                               

ពញាចាន់ (មន្ត្រី)

អត្ថបទនេះស្ដីពីមន្ត្រីនៃព្រះបាទដ្កាយុពី។ ចំពោះព្រះមហាក្សត្រហង្សាវត្តី សូមមើល ពញាចាន់។ ពញាចាន់ ជាព្រឹទ្ធិមន្ត្រីមួយរូបនៅក្នុងព្រះរាជវាំងនៃព្រះបាទដ្កាយុពីនៃហង្សាវត្តី។ លោក និងពញាល៏ ត្រូវជាព្រឹទ្ធិមន្ត្រីមួយរូបទៀត បានរៀបចំ និងដឹកនាំទ័ពការពារព្រះនគរត ...

                                               

ឃុំចុងផ្លាស់

                                               

សង្កាត់សុខដុម

                                               

ពញាចាន់

ពញាចាន់ គឺជាព្រះមហាក្សត្រទី១៣នៃនគរបារគូហង្សាវត្តីនៅភូមាចាប់ពីឆ្នាំ១៤៥១ ដល់ ១៤៥៣។ ពញាចាន់ បុត្រានៃព្រះបាទពញាធម្មរាជា បានឡើងកាន់អំណាចបន្ទាប់ពីការធ្វើគតព្រះភាតាអយ្យកោមួយរបស់ទ្រង់ព្រះបាទពញាហ្វារ្យូនៅឆ្នាំ១៤៥១។ គំរោងគួរឱ្យកត់សំគាល់មួយនៃរជ្ជកាលរបស់ទ្រង ...

                                               

សម្ដេចព្រះមហាព្រហ្មមុនីសោម

សម្ដេចព្រះមហាព្រហ្មមុនីសោម ក្នុងឋានៈជាសង្ឃរាជាគណៈថ្នាក់ឯក បើប្រៀបធៀបនឹងមន្ត្រីសម័យនោះគឺស្មើនឹងមន្ត្រីសំរាប់ឯក ទីមហាមន្ត្រី ក្នុងជំនាន់ស្ដេចចន្ទរាជា និង បរមិន្ទរាជា។ កាលថ្ងៃទី៩ កើត ខែផល្គុន ឆ្នាំជូតអដ្ឋស័ក ព.ស.២០៦០, គ.ស. ១៥១៦, ម.ស. ១៤៣៨, ច.ស. ៨៧៨ ...

                                               

សម្ដេចព្រះវនរ័តទន់

សម្ដេចព្រះវនរ័តទន់ ក្នុងឋានៈជាសង្ឃរាជាគណៈថ្នាក់ឯក បើប្រៀបធៀបនឹងមន្ត្រីសម័យនោះគឺស្មើនឹងមន្ត្រីសំរាប់ឯក ទីចក្រី ក្នុងជំនាន់ស្ដេចចន្ទរាជា និង បរមិន្ទរាជា។ កាលថ្ងៃទី៩ កើត ខែផល្គុន ឆ្នាំជូតអដ្ឋស័ក ព.ស.២០៦០, គ.ស. ១៥១៦, ម.ស. ១៤៣៨, ច.ស. ៨៧៨ សម្ដេចៅពញា ចន ...

                                               

សម្ដេចព្រះធម្មលិខិតសោម

សម្ដេចព្រះធម្មលិខិតសោម ក្នុងឋានៈជាសង្ឃរាជាគណៈថ្នាក់ឯក បើប្រៀបធៀបនឹងមន្ត្រីសម័យនោះគឺស្មើនឹងមន្ត្រីសំរាប់ឯក ទីក្រឡាហោម ក្នុងជំនាន់ស្ដេចចន្ទរាជា និង បរមិន្ទរាជា។ កាលថ្ងៃទី៩ កើត ខែផល្គុន ឆ្នាំជូតអដ្ឋស័ក ព.ស.២០៦០, គ.ស. ១៥១៦, ម.ស. ១៤៣៨, ច.ស. ៨៧៨ សម្ដេច ...

                                               

អនន្តរិយកម្ម៥

អនន្តរិយកម្ម ប្រែថា កម្មដែលមានឱកាសឲ្យផលមិនមានចន្លោះ គឺនឹងឲ្យផលក្នុងជាតិបន្ទាប់ ពោល​គឺ​ជាតិ​ទី ២ ក្រោយចុតិចិត្ត ហើយទៀងតែនឹងបង្កើតក្នុងនរករណ្តៅណា​មួយតាមកម្លាំងចេតនា ។ អនន្តរិយកម្ម ៥បានដល់អកុសលកម្ម គឺ ៖ មាតុឃាត សម្លាប់ម្តាយ ១ បិតុឃាត សម្លាប់ឪពុក១ អរ ...

                                               

អនន្តរិយកម្ម

                                               

សំលេងព្រហ្ម

ព្រហ្មមានសំឡេងប្រកបដោយអង្គ៨ សំឡេងងាយយល់ សំឡេងទន់ពីរោះ សំលេងគ្រលួច សំលេងគួរស្តាប់ សំលេងមិនគ្រាវ សំលេងរំពង លាន់ឮដូចសំលាងផ្គរលាន់ ឬ សំលេងសំភោរ សំឡេងក្បោះក្បាយ សំលេងក្រអួន សំលេងឮតាំងពីផ្ចិតឡើងទៅ

                                               

បញ្ចវគ្គ

សូមនមស្ការថ្វាយបង្គំ ចំពោះព្រះមានព្រះភាគ ជាអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធព្រះអង្គនោះ។ បញ្ចវគ្គ មហាអ្នកប្រាជ្ញមាននាមថា ទីបៈ ជាអ្នកទ្រទ្រង់សុតៈ គឺព្រះត្រៃបិដក មានប្រាជ្ញា ជាគ្រឿងពិចារណា បានសាកសួរផ្លូវនៃអាចារ្យជាន់ដើម ក្នុងបាលីបទេសនោះៗ ហើយគិតឲ្យចារិកសេចក្តីពិស ...

                                               

១ (លេខ)

បំពង់ក, បេះដូង, ក្រពះ, ថ្លើម, ប្រម៉ាត់, ទាច, ផ្លោកនោម, ទ្វាធំ ក្បាល, មុខ, ក, ខ្លួន, មាត់,​ ច្រមុះ, ចង្កា, ចង្កេះ,​ ប្រដាប់ភេទ, ខ្នង កន្ទុយ, ចំពុះ, សិរ

                                               

ទ្រោណ

                                               

សង្កាត់រមនា

                                               

អរូបឈាន៤

ឈានសម្រាប់អ្នកដែលមានសេចក្តីប្រាថ្នាមិនឲ្យមានរូបក្ខន្ធ មានតែអរូបក្ខន្ធ ៤ គឺ វេទនាខន្ធ ១ សញ្ញាខន្ធ ១ សង្ខារក្ខន្ធ ១ និងវិញ្ញាណក្ខន្ធ ១ ។ អរូបជ្ឈានមាន ៤ គឺ ៖ អាកាសានញ្ញាយតនៈ ១ វិញ្ញាណញ្ចាយតនៈ ១ អាកិញ្ចញ្ញាយតនៈ ១ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនៈ ១ ។

                                               

ប្រាជ្ញាបារមីតហ្ឫទយសូត្រ

ប្រាជ្ញាបារមីតហទយសូត្រ អវលោកេស្វរពោធិសត្វ កាលប្រតិបត្តិដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមនូវប្រាជ្ញាបារមី បានចាក់ធ្លុះនូវ​បញ្ចក្ខន្ធ​ទាំងឡាយថាជាសភាវសូន្យទទេ និង ឆ្លងផុតអន្លង់ទុក្ខ​ សោក រោគ ភ័យ និង អកុសលធម៌ទាំងឡាយ ។ ម្នាលសារីបុត្រ រូបមិនខុសពីសុញ្ញតា, សុញ្ញតាមិនខុសពី ...

                                               

ទុក្ខវេទនា

                                               

រូបឈាន៤

បឋមជ្ឈាន មានអង្គ៥គឺ៖ វិតក្កៈ សភាពញ៉ាំងចិត្តឲ្យឡើងកាន់អារម្មណ៍១ វិចារៈ សភាពញ៉ាំងចិត្តឲ្យត្រាច់ទៅក្នុងអារម្មណ៍១ បីតិ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យពេញ ឲ្យឆ្អែត ឲ្យរីករាយ១ សុខៈ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យតាំងនៅដោយស្រួលល្អ១ ចិត្តេកគ្គតា ភាវៈនែចិត្តតាំ ...

                                               

បរិវារៈ

                                               

បុណ្យ វិសាខ បូជា

ពិសាខ​បូជា គឺឈ្មោះ​ពិធី​បុណ្យ ឬ​ការ​ធ្វើ​សក្ការ​បូជា​ក្នុង​ថ្ងៃ​ពេញ​បូណ៌មី​ខែ​ពិសាខ ជា​ថ្ងៃ​ដែល​ព្រះ​សក្យ​មុនី​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ប្រសូត, ទ្រង់​បាន​បរមាភិសម្ពោធិ, ទ្រង់​រលត់​ខន្ធ​ចូល​កាន់​បរិនិព្វាន; ធ្វើ​រំឭក​ដល់​ព្រះ​គុណ​របស់​ព្រះ​អង្គ, ជា​ការ ...

                                               

វិជ្ជា៨ប្រការ

សេចក្តីដឹងច្បាស់ ឬសេចក្តីដឹងវិសេសបានដល់វិជ្ជា ៨ ប្រការ គឺ ៖ វិបស្សនាញាណ, មនោមយិទ្ធិ, ឥទ្ធិវិធ, ទិព្វសោត, ចេតោបរិយញ្ញាណ, បុព្វេនិវាសានុស្សតិញ្ញាណ, ទិព្វចក្ខុ, អាសវក្ខយញ្ញាណ ។ វិបស្សនាញាណ: ញាណដែលរាប់បញ្ចូលក្នុងវិបស្សនា ឥទ្ធិវិធី: សំដែងឫទ្ធិបាន ទិព្ ...

                                               

សេះកណ្ឋកៈ

ភិក្ខុឃឹម សាលីម សេះរបស់ព្រះរាជកុមារសិទ្ធត្ថបរមពោធិសត្ថកាលនាំព្រះអង្គស្តេចយាងចេញសាងព្រះផ្នួសឈ្មោះសេះកណ្ឋកៈ។ បន្ទាប់ពីសេះនេះស្លាប់ បានបង្កើត ឯស្ថានសួគ៌ទេវលោកឈ្មោះកណ្ឋកទេវបុត្រ។ មើលបន្ថែម វិមានវត្ថុ ខុទ្ទកនិកាយ សុត្តន្តបិដក។

                                               

និទានសុន្ទរីនន្ទាភិក្ខុនី

ព្រះត្រៃបិដក > វិន័យបិដក > ភិក្ខុនីវិភង្គ > បារាជិកកណ្ឌ> បារាជិក ទី ២ > និទានសុន្ទរីនន្ទាភិក្ខុនី សៀវភៅលេខ ៥ ទំព័រទី ១៧ ត្រង់ពាក្យថា ភិក្ខុនីនេះក្តី តថាគតពោលប្រៀបផ្ទឹមនឹងពួកភិក្ខុនីដែលត្រូវ​អាបត្តិ​បារាជិកមុនៗ ។ ពាក្យ​ថា​ ត្រូវ​អាប ...

                                               

ឃុំសណ្តែក